Qonun oldida hamma tengdir. Қонун олдида ҳамма тенгдир. Конун олдида хамма тенгдир.
Qonun oldida yalpi tenglik prinsipi ijtimoiy mavqeyi, egallagan mansabi va hokazolardan qat’i nazar davlatning barcha fuqarolariga tatbiq etiladi. Biron-bir fuqaro Konstitutsiya bilan belgilangan burchlardan bo’yin tovlamasligi yoki ozod etilmasligi kerak.
Konstitutsiya va qonunlarga rioya etish davlat fuqarolarining eng asosiy burchidir.
Asosiy qonun belgilaydi Barcha fuqarolar Konstitutsiyada belgilab qo’yilgan burchlarini bajaradilar. O’zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, 47-modda. |
Tarixiy va madaniy merosni avaylab asrash
O’zbekiston xalqining tarixiy yodgorliklari, madaniy va ma’naviy merosi butun xalqning milliy boyligidir. Bu milliy boylik asrlar davomi- da yaratildi va har birimiz ajdodlarimizning tarixiy va madaniy merosini saqlab qolishimiz lozim.
Atrof tabiiy muhitga ehtiyotkorona munosabatda bo’lish
Atrof tabiiy muhitga ehtiyotkorona munosabatda bo’lish zarurati Konstitutsiyada (50-modda) va «O’zbekiston Respublikasi tabiatini muhofaza qilish to’g’risida»gi Qonunda o’z aksini topgan bo’lib, ular fuqarolar zimmasiga quyidagi burchlarni yuklaydi:
- tabiat resurslaridan oqilona foydalanish;
- tabiat boyliklarini asrab-avaylash;
- tabiat obyektlari bilan bog’liq bo’lgan madaniy merosni saqlab qolish.
Bugungi kunda inson hayoti uchun tabiatni yo’q qilish, havo, yer va suvni ifloslantirishdan ko’ra katta xavf-xatar yo’q. Tabiatni qutqarar ekanmiz, biz o’z-o’zimizni halokatdan xalos etamiz.
Asosiy qonun belgilaydi Fuqarolar O’zbekiston xalqining tarixiy, ma’naviy va madaniy merosini avaylab asrashga majburdirlar. Madaniyat yodgorliklari davlat muhofazasidadir. O’zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, 49-modda. |
Vatan himoyasi
O’zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasida Vatan himoyachisi bo’lish mamlakat har bir fuqarosining burchi, deb e’lon qilingan (52-modda). «Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat to’g’risida»gi Qonunga muvofiq o’z Vatanini himoya qilish burchi fuqarolar tomonidan harbiy yoki muqobil xizmatni o’tash yo’li bilan bajariladi.
Muqobil xizmat odatda xalq xo’jaligi korxonalarida malaka talab qilinmaydigan ishlarni bajarishga jalb qilishni ko’zda tutadi. Ayollar tinch davrda harbiy xizmatga chaqirilmaydi.
O’zbekistonda doimiy yoki vaqtincha yashab turgan boshqa davlatlar fuqarolari va fuqaroligi bo’lmagan shaxslar harbiy xizmatni ado etmaydilar hamda mamlakat o’quv yurtlarida harbiy tayyorgarlikdan o’tmaydilar. Muddatli harbiy xizmatga salomatligi holatiga ko’ra harbiy xizmatga yaroqli, chaqiruv kunida 18 yoshga to’lgan erkaklar chaqiriladi. 1993-yilda 14-yanvar kuni bizning davlatimizda Vatan himoyachilari kuni deb e’lon qilingan.
Asosiy qonun belgilaydi O’zbekiston Respublikasini himoya qilish — O’zbekiston Res- publikasi har bir fuqarosining burchidir. Fuqarolar qonunda belgilan- gan tartibda harbiy yoki muqobil xizmatni o’tashga majburdirlar. O’zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, 52-modda. |
Ta’lim olish — voyaga yetmagan fuqarolarning asosiy majburiyati
Mamlakat voyaga yetmagan fuqarolarining asosiy majburiyatlaridan biri bazaviy umumiy ta’lim olishdir. Maktablarda to’qqiz yil o’qiganidan so’ng ta’lim oluvchilar ta’limni 10-11-sinflarda yoki litseylarda, yoxud 11-sinfni bitirganlaridan keyin kollejlar yoki oliy ta’lim muassasalarida davom ettiradilar.
O’zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga muvofiq har kim ta’lim olish huquqiga ega va har kimning bepul umumiy ta’lim olishi kafolatlanadi (41-modda).
Hozirgi kunda respublikamizda oliy o’quv yurtlari, o’rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari, umumiy o’rta ta’lim maktablari faoliyat ko’rsatmoqda. Ularning butun kuch-g’ayrati ta’lim oluvchilar har tomonlama kamol topgan, yuksak umumiy madaniyat saviyasiga ega ijodkor shaxslar bo’lishiga qaratilgan.
Batafsil >> 12-§. O’zbekiston respublikasi fuqarolarining konstitutsiyaviy burchlari
